PuzzleRoster w centrum edukacji naukowej
Kontekst i problem
Po rozpoczęciu pracy w naukowo-edukacyjnym centrum fizyki i chemii odkryłem, że organizacja korzysta z ciężkiego systemu zbudowanego na bazie Excela. System stale się zawieszał, nie radził sobie pod obciążeniem, a codzienne zmiany operacyjne były wyjątkowo uciążliwe i podatne na błędy.
Skala obciążenia operacyjnego:Właśnie dlatego postanowiłem stworzyć system, który uczyniłby zarządzanie harmonogramem i zasobami bardziej niezawodnym i przewidywalnym. W czasie wolnym od pracy głównej opracowałem własny produkt — PuzzleRoster, a w połowie sierpnia, tuż przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego, bezpłatnie wdrożyłem i skonfigurowałem dedykowaną kopię systemu dla centrum edukacyjnego, aby ułatwić kolegom codzienną pracę.
Doświadczenie w pracy z relacyjnymi bazami danych ukształtowało główną zasadę architektoniczną projektu: zmiany w harmonogramie i zasobach powinny być obsługiwane jak transakcje, a nie jak zwykła edycja tabel.
Kontrola spójności danych została przeniesiona na poziom bazy danych, historia zmian jest niezmienna dzięki Audit Log, a architektura pozwala bezpiecznie przywrócić stan harmonogramu na dowolny dzień.
Moja rola
- Architektura systemu i bazy danychzaprojektowałem wieloschematową architekturę bazy danych, model dostępu oparty na rolach, elastyczną logikę rozwiązywania konfliktów (zastępstwo nauczyciela, przenoszenie lekcji między salami), generowanie rocznego harmonogramu z szablonu tygodniowego z automatycznym doborem sal według zdefiniowanych reguł, przeniosłem wszystkie kluczowe niezmienniki biznesowe na poziom bazy danych (przedziały GiST zapobiegające podwójnej rezerwacji), transakcyjne migawki sesji edycji oraz kolejki zdarzeń.
- Integracja katalogu sprzętuzintegrowałem interaktywny katalog sprzętu, dzięki czemu zamówienie nauczyciela można śledzić w całym systemie na każdym etapie przetwarzania (dashboard nauczyciela, dashboard laboranta, panel administratora i powiadomienia e-mail).
- UX i projektowanie interfejsuzaprojektowałem prosty, intuicyjny interfejs użytkownika.
- Ekrany harmonogramuzaprojektowałem ekrany dla uczniów i dla nauczycieli (ekran nauczycieli pokazuje dodatkowe informacje operacyjne).
- Wdrożenie i utrzymaniekonteneryzacja w Dockerze, Nginx, wdrożenie na AWS EC2 + Cloudflare Tunnel, automatyczne kopie zapasowe w S3, transakcyjny pipeline wysyłki e-maili przez Resend (z możliwością dynamicznej zmiany reguł biznesowych przez panel administratora).
- Disaster Recoveryzaprojektowałem i przetestowałem procedurę odzyskiwania po całkowitej awarii systemu (awarię zasymulowano następująco: całkowite zniszczenie instancji, utworzenie nowej (aktualizacja systemu, instalacja wymaganych komponentów), wdrożenie nowej kopii z GitHub + przywrócenie ostatniego backupu bazy danych). Na podstawie wyników napisałem pełną, krok po kroku instrukcję odzyskiwania systemu.
Przegląd systemu
System ERP do zarządzania harmonogramem i działalnością operacyjną:
- Szablon roczny + generowany na jego podstawie harmonogram roczny
- Edycja harmonogramu na poziomie dnia z freeze / unfreeze / rollback
- Zastępstwa nauczycieli
- Odwoływanie i przekładanie lekcji
- Tworzenie nowych lekcji i zajęć dodatkowych
- Proces zamawiania sprzętu laboratoryjnego
- Kolejka zgłoszeń (zasada „jednego okienka")
- Powiadomienia e-mail o wszystkich kluczowych zdarzeniach — zmiany harmonogramu, zmiana sali, przydzielenie zastępstwa, odwołanie lekcji, zamówienia sprzętu, zatwierdzanie zgłoszeń, a także powiadomienia operacyjne dla administratorów
- Granularny dostęp oparty na rolach
- Korytarzowe telebimy dla nauczycieli i uczniów
- W pełni niezmienny audit log
Stos technologiczny:
- PostgreSQL — wybrany ze względu na natywne wsparcie dla EXCLUDE USING GIST. Pozwala to na poziomie silnika bazy danych zapewnić brak nakładania się przedziałów czasowych i automatycznie wyeliminować race conditions przy równoległych zapytaniach.
- Logika w bazie danych — przeniesienie niezmienników do bazy danych zapewniło jedno źródło prawdy i spójność danych niezależnie od punktu połączenia (API, skrypty w tle czy bezpośrednie sesje administracyjne).
- Node.js + Express — cienka, bezstanowa bramka (Thin API Gateway), ograniczona do autoryzacji i przekazywania zapytań, bez duplikowania logiki biznesowej.
- Vue 3 + PrimeVue — skrócił time-to-market dzięki gotowemu ekosystemowi złożonych komponentów UI dla ekranów administracyjnych.
- Cloudflare Tunnel — odizolował infrastrukturę zgodnie z zasadą Zero Trust, eliminując potrzebę publikowania publicznego adresu IP i otwierania portów przychodzących.
Struktura projektu:
System w praktyce:
Interfejs systemu
Kliknij dowolny zrzut ekranu, aby otworzyć go w pełnym rozmiarze.
Kultura inżynierska — kod i dokumentacja
Jedna z kluczowych zasad projektu: logika i decyzje są wyjaśnione bezpośrednio w kodzie — nie tylko co robi dana funkcja, ale też dlaczego jest potrzebna i co się zepsuje, jeśli naruszy się dany niezmiennik.
1. Wyraźny podział struktury i logiki biznesowej
2. Dobór sal z jawnie zapisanymi regułami biznesowymi
3. Kontrola jakości i weryfikacja niezmienników
391 automatycznych testów regresyjnych (warstwy API i bazy danych) uruchamianych przed każdym wdrożeniem — obejmujących przepływy zatwierdzania zgłoszeń, zastępstwa nauczycieli, mechanikę zamrażania/wycofywania dnia, zapobieganie konfliktom harmonogramu (EXCLUDE USING GIST), zamówienia sprzętu oraz macierz reguł powiadomień.
4. Dyscyplina wdrożeń i eksploatacji
Każde z ~20 wdrożeń na produkcję w ciągu 9 miesięcy przechodzi przez ten sam protokół:
próba migracji na świeżej kopii bazy produkcyjnej, obrazy Docker otagowane :rollback
przed przebudową, backup tuż przed nałożeniem zmian i pisemny dziennik wdrożenia na serwerze.
Rzeczywiste okno przełączenia kontenerów to 13–55 sekund.
Plan odzyskiwania po całkowitej awarii nie jest tylko teorią: pełny cykl (usunięcie wolumenu → czysta inicjalizacja od zera → przywrócenie prawdziwego zrzutu produkcyjnego do tymczasowej bazy) został przeprowadzony od początku do końca, a kluczowe tabele (pracownicy, lekcje, zgłoszenia, uprawnienia) zostały zweryfikowane wiersz po wierszu względem żywej bazy.
5. Wdrażanie i zarządzanie zmianą
Aby przejście ze starego Excela przebiegło sprawnie, opracowałem stopniową strategię wdrożenia:
- Wczesne zaangażowanie i prezentacje. Na etapie rozwoju regularnie pokazywałem współpracownikom działające prototypy, wyjaśniając na konkretnych przykładach, jak system uwolni ich od codziennej rutyny i chaosu. Początkowa obojętność szybko przerodziła się w szczere oczekiwanie na wdrożenie.
- Płynna adaptacja na 2 tygodnie przed startem. Uważnie obserwowałem reakcje pracowników i oceniałem ich otwartość na zmiany. Kiedy zobaczyłem, że większość jest nastawiona pozytywnie, udałem się do dyrektora z propozycją: nie komplikować przejścia zbędną pracą równoległą w dwóch systemach, ponieważ podwójne wprowadzanie danych tylko wywołałoby niepotrzebny stres. Nowy system obiektywnie okazał się znacznie prostszy i wygodniejszy od poprzedniego, dlatego zaproponowałem rozpoczęcie roku szkolnego od razu na nim — dyrektor wyraził zgodę. Aby zespół miał czas na oswojenie się, w połowie sierpnia udostępniono wszystkim pracownikom dostęp do środowiska testowego („piaskownicy”), gdzie każdy mógł bez obaw przetestować interfejs i poznać swój panel. Jednocześnie nowy układ planu zajęć został wyświetlony na wszystkich ekranach korytarzowych centrum — na dwa tygodnie przed 1 września, aby zespół oswoił się wizualnie z nowym formatem.
- Praktyczne szkolenia. Przeprowadziłem kilka rund praktycznych szkoleń dla nauczycieli i laborantów: jak zbudowany jest panel osobisty, jak za pomocą kilku kliknięć zamówić sprzęt laboratoryjny, złożyć wniosek o przełożenie lekcji i śledzić status zgłoszenia w czasie rzeczywistym.
- Szacunek dla nawyków i notatek na papierze. Wziąłem pod uwagę, że części laborantów i nauczycieli wygodniej pracuje się z kartką w ręku — oznaczając ołówkiem przygotowane doświadczenia czy robiąc notatki na marginesie. Ta funkcjonalność (oznaczanie gotowości sprzętu, komentarze do lekcji) została wbudowana w sam system — niektórzy wprowadzają to bezpośrednio w interfejsie, a inni najpierw na papierze, przenosząc dane później do systemu. Dlatego przewidziałem możliwość eksportu do Excela, do późniejszego wydruku, informacji wyświetlanej na ekranie.
- Rezultat. Dzięki intuicyjnemu interfejsowi nawet najbardziej konserwatywna część zespołu opanowała system praktycznie bez pytań. Już pod koniec września (pierwszy miesiąc roku szkolnego) system w pełni i bezproblemowo wtopił się we wszystkie codzienne procesy operacyjne centrum naukowego.
Rezultaty
- System działa produkcyjnie i stabilnie od września 2026
- Wytrzymuje rzeczywiste, codzienne obciążenie operacyjne centrum
- Krytyczne niezmienniki (konflikty harmonogramu, uprawnienia dostępu, audyt) są zagwarantowane na poziomie bazy danych
- Pełna, niezmienna historia wszystkich istotnych działań
- Z systemu codziennie korzysta ok. 50 pracowników